Menu

تاریخچه

تاریخچه

 پس از زلزله ويرانگر دهم شهريور 1341 بويين‌زهرا كه بزرگي آن 2/7 در مقياس ريشتر بوده و طي آن 12000 نفر جان خود را از دست دادند، اولين آيين‌نامه زلزله ايران تهيه شد. 
درسال 1343 سازمان برنامه و بودجه وقت در قالب يك طرح تحقيقاتي گزارشي تحت عنوان «آيين‌نامه موقت حفاظت ساختمانها در برابر زلزله» منتشر نمود. به دنبال آن در وزارت آباداني و مسكن كميته آيين‌نامه دفتر مطالعات و معيارهاي ساختماني تشكيل و جزوه‌اي را تحت عنوان «آيين‌نامه ايمني‌ساختمانها در برابر زلزله» در شهريور 1346 منتشر كرد. در اين آيين‌نامه ساخت ساختمانهاي بيش از سه طبقه و يا مرتفع‌تر از 11 متر منحصراً با اسكلت فولادي يا بتن‌آرمه مجاز دانسته شده است.       
اين آيين نامه دو فصل داشت: فصل اول ساختمانهاي با مصالح بنايي و فصل دوم محاسبه ساختمانها در برابرنيروي زلزله. در اين آيين‌نامه كه داراي كميته علمي بود، هر گونه تغيير، اصلاح و تكميل در صلاحيت وزارت آباداني و مسكن دانسته شده بود. آيين‌نامه مذكور در قالب نشريات سازمان برنامه و بودجه وقت (دستورالعملهاي لازم‌الاجرا) در سال 1348 انتشار يافت.           
بعد از مدتي فصل دوم اين آيين‌نامه كه مربوط به بارهاي ناشي از زلزله بود به استاندارد ملي ايران شماره 519  «حداقل بار وارده بر ساختمانها» انتقال يافت و اين آيين‌نامه ملاك محاسبه ساختمانها در برابر زلزله قرارگرفت. 

اعضا اولين كميته تدوين عبارت بودند از:
آقايان : محمد تقي جهانشاهي،  جواد صالحي، علي‌اكبر معين‌فر، محمدعلي آيت‌الهي و هوشنگ مشيرفاطمي
 
ویرایش اول
 مركز تحقيقات ساختمان و مسكن  با تشکیل كميته‌اي ازتعدادی از استادان دانشگاه ها و صاحبنظران و همکاران مرکز ، پيش‌نويس «آيين‌نامه طرح ساختمانها در برابر زلزله» را تهيه و اولين چاپ آن را در بهمن 66 منتشر نمود. اين آيين‌نامه با همكاري مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي شماره 2800 به خود گرفت و مجدداً بخش مربوط به بارهاي ناشي از زلزله از استاندارد 519 جدا و آيين‌نامه مذکور ملاك طراحي ساختمانها در برابر زلزله قرار گرفت. اين آيين‌نامه به استناد تصويب‌نامه مورخ 24/7/67 (27/12/67) هيأت وزيران براي اجرا به كليه دستگاههاي اجرايي و شهرداريها ابلاغ گرديد و بعد از زلزله رودبار و منجيل در سال 1369 اهميت و نقش آن بيش از پيش اثبات گرديد و مورد توجه عموم قرار گرفت.
 
اعضاء کمیسیون تدوين :
 
-         مهندس علی اکبر معین فر(رئیس کمیسیون )
-         دکتر حسن سروی(دبیر کمیسیون)
 
دیگر اعضا به ترتیب حروف الفباء:
-         دکتر رسول باقریها(موسسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران)
-         مهندس بهمن حشمتی(انجمن ایارانی مهندسان محاسب ساختمان)
-         دکتر محمود خجسته(دانشگاه شیراز)
-         دکتر رضا رازانی(دانشگاه شیراز)
-         دکتر مرتضی زاهدی(دانشگاه علم و صنعت ایران)
-         دکتر مهدی قالیبافیان(دانشگاه تهران)
-         دکتر کاظم مسلم(دانشگاه مشهد)
-         مهندس احد نادرزاده(مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
-         مهندس محمد حسین هوشدار تهرانی(مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
 

ویرایش دوم
توسعه دانش مهندسي بخصوص مهندسي زلزله در كشور و در دنيا ايجاب مي كرد اين آيين‌نامه جوان تكميل گردد. بر اين اساس در سال 1372 كميته‌اي متشكل از 36 نفر از صاحبنظران و استادان دانشگاه ها  در مركز تحقيقات ساختمان و مسكن تشكيل گرديد كه با اجراي پروژه‌هاي تحقيقاتي كاربردي و تشكيل جلسات تخصصي نسبت به بازنگري اين آيين‌نامه اقدام نمود. اين كميته در اسفند 1375 به اخذ دريافت جايزه ويژه از «اولين جشنواره مهندسي ساختمان كشور» نائل شد.
اين كميته متشكل از 4 زير كميته به شرح زير بود:

v      كميته اصلي متشكل از 15 نفر از اعضا
-         دکتر علی اکبر آقاکوچک

-         دکتر محمد تقی احمدی

-         دکتر مصطفی توکلی

-         دکتر محسن تهرانی‌زاده

-         دکتر محمد کاظم جعفری

-         دکترسید محسن حائری

-         مهندس بهمن حشمتی

-         دکتر رضا رازانی

-         مهندس ناهید رزاقی آذر

-         دکتر مرتضی زاهدی

-         دکتر حسن سروی

-         دکتر حمزه شکیب

-         مهندس علی اصغر طاهری بهبهانی

-         دکتر مهدی قالیبافیان

-        مهندس علی اکبر معین فر
-        دکتر رسول میرقادری
v     كميته تخصصي سازه متشكل از 20 نفر اعضا
v      كميته تخصصي ژئوتكنيك و زلزله‌شناسي متشكل از 8 نفر اعضا
v     زير كميته تدوين پيوست‌هاي جديد متشكل از 6 نفر اعضا       
پيش‌نويس اين آيين‌نامه در سال 1378 در يك فراخوان عمومي براي نظرخواهي انتشار يافت و بعد از اصلاح و تكميل و جمع‌بندي مجدد بنا به پيشنهاد مشترک وزارت مسكن و شهرسازي و وزارت كشور در جلسه مورخ 17/9/1378 هيأت وزيران تصويب و ابلاغ شد.
 
ویرایش سوم
 برنامه بازنگري متن آيين‌نامه براي تدوين ويرايش سوم نيز از سال 1379 آغاز گرديد که این ویرایش نیز نسبت به دو ویرایش قبل از خود از سطح کیفی بهتری برخوردار بود. در ويرايش سوم آيين‌نامه، علاوه بر لحاظ كردن مطالب جديد و تغييرات لازم در مباحث مختلف كه به منظور رفع ابهامات و تناقضات متن آيين‌نامه صورت گرفته‌، سير منطقي مباحث در فصل‌بندي آيين‌نامه نيز مورد توجه بوده است.
براي تدوين ويرايش سوم آيين‌نامه 2800 كميته دائمي تشكيل گرديــد. طبق مصوبات اين جلسه 5 كميته كاري به شرح زير در نظر گرفته شد:     
• كميته تخصصي پهنـه‌بـندي         
• كميـته تخصصي ژئوتكنيك          
• كميته تخصصي سازه      
• كميتـه تخصصي طيف طرح         
• كميته تخصصي ساختمانهاي بنايي 
كميته هماهنگي به موازات تشكيل كميتـه‌هاي  تخصصي به منظور هماهنگی و نظارت بر روند کلی تدوین تشکیل گرديد. 
طي تصميمات اخذ شده در كميته دائمي با 36 عضو که به عنوان کمیته اصلی برای انجام ويرايش سـوم آيين‌نامه 2800 و رونـد مسـتمر كـار تشکیل شد، اعضاء كميـته اجـرايي به عنوان زیر کمیته کاری با رأي مستقيم حاضرين، به تعداد 16 نفر از اساتید و  پیشکسوتان انتخاب شدند.          
براي مشخص شدن مسير كلي اين بازنــگري طي تشكيـل كمـيته ‌هـاي اجــرايي مباحث مـورد نظــر به شرح زير دسـتـه بنـدي شـدنـد كه هـــر قسمت توسـط زیرگروه كاري معيني مــورد بررسي قرار گرفته و سپس نتـايج بدست آمده در كمـيته اجرايي مطرح شد و در نهایت در كميته دائمي به تصویب رسید.

به موازات تشكيل كميته‌هاي اجرايي، كميته تخصصي پهنه‌بندي جهت بررسـي و اصـلاح نقشه پهنـه‌بندي موجود در آييـن‌نامه تشـكيـل گرديد. در همـين راسـتا با تمامي اسـتانـداري‌ها و دانشگاه‌ها و سازمان‌هـاي مسكن و شهرسازي استــان‌ها و سـازمـان زمـين‌شناسي كشـور و پژوهشـگاه بين‌المللي زلزلـه‌شناسي و مهندسي زلزله و كميـته فرعي ـ تخصصـي مقابـله با خطـرات ناشـي از زلــزلـه و لـغزش لايـه‌هاي زميـن در خصوص ارسـال مطالعــات پهنه‌بندي خطرات نسبي زلزله در اسـتان‌ها مكاتباتي انجام شد. سپس طي جلسات متـعدد موارد ارسـالـي مورد بررسي قرار گرفت. شايـان ذكـر است توسط اين كميتـه نقاط جديدي به ليست اسامـي شهرهاي موجود در آيين نامه افزوده شد. سرانجام ماحصل فعاليت كميته‌های اجرايي، كميته‌هاي سه نفره و كميته‌های تخصصي جمعاً با 5350 نفر ساعت كار، ویرایش سوم این آیین‌نامه می‌باشد.
           
اعضاء کمیته دائمی:
-         دکتر علی اکبر آقاکوچک

-         دکتر محمد تقی احمدی

-         دکتر حسن بازیار

-         دکتر عباسعلی تسنیمی

-         دکتر محسن تهرانی‌زاده

-         دکتر محمد کاظم جعفری

-         دکترسید محسن حائری

-         مهندس بهمن حشمتی

-         دکتر فرهاد دانشجو

-         دکتر رضا رازانی

-         مهندس ناهید رزاقی آذر

-         دکتر مهدی زارع

-         دکتر مرتضی زاهدی

-         دکتر حسن سروی

-         دکتر محسنعلی شایانفر

-         دکتر حمزه شکیب

-         مهندس شاپور طاحونی

-         مهندس علی اصغر طاهری بهبهانی

-         دکتر محسن غفوری آشتیانی

-         دکتر جمشید فرجودی

-         دکتر اورنگ فرزانه

-         دکتر مهدی قالیبافیان

-         دکتر منوچهر قریشی

-         دکتر محمد تقی کاظمی

-         دکتر علی کمک پناه

-         دکتر بهروز گتمیری

-         دکتر ابراهیم مالکی

-         مهندس سید سهیل مجید زمانی

-         دکتر علی مزروعی

-         دکتر علیرضا مصیبی

-         مهندس علی اکبر معین فر

-         دکتر حسن مقدم

-         دکتر رسول میرقادری

-         دکتر فریبرز ناطقی الهی

-         دکتر احمد نیک نام

-         دکتر سعید هاشمی طباطبایی


ویرایش چهارم
این مرکز با توجه به بازخوردهای اجرایی آیین نامه و همچنین آخرین دستاوردهای  علمی – تحقیقاتی که از وقوع زلزله های متعدد در سراسر جهان و ایران به دست آمده است، برنامه بازنگری متن آیین نامه برای تدوین  ویرایش چهارم را در دستور کار خود قرار داد. در اجرای اين دوره از بازنگری آيين نامه، با توجه به اولويت های بازنگری و به منظور اعمال دقت بيشتر در تخصص های مربوطه در هر بخش از آيين نامه، 8 کارگروه تخصصی تشکيل شده  و با برگزاری جلسات متعدد وظايف بازنگری مباحث آيين‌نامه را بر عهده داشتند. هدايت و هماهنگی اين کارگروه ها، توسط کميته‌های هماهنگی، اجرايی و دائمی ( متشکل از 44 نفر زا استادان و صاحبان فن) انجام شده است.
 
ویژگی های ویرایش چهارم:

-         توجه به سادگی و گویایی ضوابط استاندارد

-         به روز رسانی پهنه بندی خطر نسبی زلزله

-         اصلاح طیف پاسخ طراحی با توجه به اثرات نزدیک گسل

-         اصلاح طبقه بندی نوع زمین

-         اصلاح ضوابط مربوط به مسائل ناپایداری های زمین

-         ارائه ضوابط لرزه ای برای طراحی فونداسیون

-         ارائه روشهای ساده شده تحلیل برای سازه های دارای هندسه ساده در کنار تدقیق روشهای فعلی

-         معرفی روش تحلیل استاتیکی غیر خطی به عنوان یکی از روشهای تحلیل

-         اصلاح و به روز رسانی جدول ضریب رفتار و ترکیبات بار شامل زلزله

-         معرفی سیستم های جدید باربر لرزه ای

-         اصلاح ضوابط مربوط به زمان تناوب

-         اصلاح ضوابط مربوط به دیافراگم ها و المان های جمع کننده نیرو

-         توجه به مفهوم طبقه بندی طراحی لرزه ای ساختمانها ( توجه همزمان به وضعیت لرزه خیزی و اهمیت ساختمانها در طبقه بندی آنها)

-         ارائه ضوابط لرزه ای برای اعضای غیر سازه ای نظیر اجزای معماری ، مکانیکی و الکترونیکی

-         ارائه ضوابط تکمیلی طرح لرزه ای برای سازه های غیر ساختمانی

-         ارائه ضوابط برای اندرکنش سازه و خاک در طراحی لرزه ای

-         اصلاح ضوابط مربوط به ساختمانهای بنایی

-         بررسی و اصلاح ضوابط مربوط به اتصالات گیردار تیر I شکل به ستون قوطی

اعضاء کمیته دائمی:
-         دکتر علی اکبر آقاکوچک

-         دکتر محمد تقی احمدی

-         دکتر نصرالدین الیاس زاده

-         دکتر حسن بازیار

-         دکتر علی بیت‌اللهی

-         دکتر طیبه پرهیزکار

-         دکتر عباسعلی تسنیمی

-         دکتر محسن تهرانی‌زاده

-         دکتر محمد کاظم جعفری

-         دکترسید محسن حائری

-         مهندس بهمن حشمتی

-         مهندس مهدی خوش کردار

-         دکتر رضا رازانی

-         دکتر مهدی زارع

-         دکتر مرتضی زاهدی

-         دکتر محمد شکرچی‌زاده

-         دکتر حمزه شکیب

-         مهندس شاپور طاحونی

-         مهندس علی اصغر طاهری بهبهانی

-         دکتر محسن غفور آشتیانی

-         دکتر جمشید فرجودی

-         دکتر اورنگ فرزانه

-         دکتر سید محمود فاطمی عقدا

-         دکتر منوچهر قریشی

-         دکتر محمد تقی کاظمی

-         دکتر علی کمک پناه

-         دکتر بهروز گتمیری

-         محمد حسین ماجدی اردکانی

-         دکتر سید سهیل مجید زمانی

-         دکتر علی مزروعی

-         مهندس علی اکبر معین فر

-         دکتر حسن مقدم

-         دکتر رسول میرقادری

-         دکتر فریبرز ناطقی الهی

-         دکتر احمد نیک نام

-         دکتر سعید هاشمی طباطبایی

-         دکتر علی اکبر یحیی آبادی

تهیه و تدوین آیین نامه  طراحی ساختمان ها در برابر زلزله (استاندارد  2800ایران) یکی از اقدام های موثر مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با همکاری محققین و متخصصین ذیربط به منظور احداث واحدهای ساختمانی ایمن و مطمئن می باشد. نقش مؤثر و سازنده این آیین نامه در ترویج ساخت و ساز ایمن در کشور بر کسی پوشیده نیست و بی شک تدوین این استاندارد و تلاش برای اجرای فراگیر آن می تواند نقش بسزایی در ضابطه مند نمودن ساخت و ساز در کشور و در نتیجه کاهش خسارات ناشی از زلزله داشته باشد.


انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج